By Αναστάσιος Κωνσταντάρος, Διευθύνων Σύμβουλος του Οργανισμού Προώθησης Ροδιακού Τουρισμού (ΠΡΟΤΟΥΡ)
Τον περασμένο μήνα στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ημέρας Τουρισμού, όπου έγιναν εκτενείς αναφορές στην επερχόμενη Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον Τουρισμό, προσκλήθηκα, στο πλαίσιο των καθηκόντων μου ως Διευθύνων Σύμβουλος του Οργανισμού Προώθησης Τουρισμού Ρόδου, να παρακολουθήσω τις τοποθετήσεις Ευρωπαίων ηγετών για το μέλλον του ευρωπαϊκού τουρισμού. Όσο περισσότερο άκουγα, τόσο πιο καθαρά διαμορφωνόταν η εικόνα για την κατεύθυνση που χαράσσεται για την Ελλάδα — και ιδιαίτερα για τα νησιά μας. Δεν επρόκειτο για έναν ακόμη πολιτικό λόγο. Ήταν μια σαφής τοποθέτηση ότι ο ευρωπαϊκός τουρισμός οφείλει να εξελιχθεί: προς τη βιωσιμότητα, την έξυπνη διαχείριση και την ενίσχυση της ευημερίας των τοπικών κοινωνιών. Για μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου ο τουρισμός συνεισφέρει σχεδόν το ένα πέμπτο του ΑΕΠ και στηρίζει εκατοντάδες χιλιάδες οικογένειες, η στρατηγική αυτή δεν είναι απλώς θετική· είναι αναγκαία.
Ο Απόστολος Τζιτζικώστας, Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, παρουσίασε αντανακλά τις πραγματικότητες που βιώνουμε καθημερινά. Τα δημοφιλέστερα νησιά μας ευημερούν χάρη στον τουρισμό, αλλά ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν και τις προκλήσεις που αυτός επιφέρει — πιέσεις στη στέγαση, στις υποδομές και στη συνολική ποιότητα ζωής των κατοίκων. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο προσφέρει στα κράτη-μέλη ουσιαστικά εργαλεία: διαχείριση των ροών επισκεπτών, διάχυση της ζήτησης σε λιγότερο γνωστούς προορισμούς και ενσωμάτωση της βιωσιμότητας σε κάθε επίπεδο σχεδιασμού. Πρόκειται για προτεραιότητες με τις οποίες η Ελλάδα έχει ήδη ευθυγραμμιστεί, μέσα από την αναβάθμιση μικρότερων λιμένων του Αιγαίου και την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας των προορισμών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Όσον αφορά τον τουρισμό κρουαζιέρας — το αντικείμενο με το οποίο ασχολούμαι και ως Πρέσβης του Welcome Ashore στην Ελλάδα — τα οφέλη μιας συντονισμένης ευρωπαϊκής προσέγγισης είναι άμεσα και ουσιαστικά. Καλύτερη διαχείριση λιμένων, αποσυμφόρηση σε περιόδους αιχμής και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τις τοπικές επιχειρήσεις σημαίνουν σταθερότερο εισόδημα και ποιοτικότερη εμπειρία για τους επισκέπτες. Ταυτόχρονα, μειώνεται η πίεση στις τοπικές κοινωνίες που φιλοξενούν την τουριστική δραστηριότητα.
Με πολλούς τρόπους, όσα παρουσιάστηκαν αντήχησαν το πνεύμα που προωθεί το Welcome Ashore: την ανάδειξη της τοπικής ταυτότητας και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Οι κοινότητες ευημερούν όταν ο τουρισμός δημιουργεί ευκαιρίες χωρίς να αλλοιώνει τον χαρακτήρα τους. Όταν καταπλέουν τα πλοία, τα ελληνικά νησιά ζωντανεύουν — με οικογένειες που εργάζονται μαζί, μικρές επιχειρήσεις που καινοτομούν και μια αίσθηση τοπικής υπερηφάνειας που μεταδίδεται στους επισκέπτες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει πλέον ένα συνεκτικό σχέδιο δράσης. Το Welcome Ashore φέρνει τις ιστορίες, τη γνώση της τοπικής πραγματικότητας και την κοινοτική προσέγγιση που μπορούν να μετατρέψουν αυτό το σχέδιο σε πράξη.
Για την Ελλάδα, η νέα στρατηγική δεν είναι απλώς μια πολιτική πρωτοβουλία. Είναι μια ευκαιρία ηγεσίας: να δείξουμε στην πράξη πώς μπορεί να εφαρμοστεί ένα ισορροπημένο, βιώσιμο και κοινοτικά προσανατολισμένο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης. Και είμαστε έτοιμοι.